انجمن علمی مطالعات عالی هنر دانشگاه تهران مطالعات هنرهای زیبا 5 شماره ۱۲ و ۱۳ 2026 01 21 مطالعه‌ای درباره مفهوم «جنگ» در تابلوهایِ قحطی از حسین بهزاد و تَلی از مردگان از فرانسیسکو گُویا 44 53 105621 FA مریم خوشنودی‌فرد دانشجوی کارشناسی‌ارشد نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران جهانبخش امیربیگی دانشجوی دکتری هنرهای تجسمی، گروه مطالعات عالی هنر، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2026 01 24 مصائب جنگ بر کسی پوشیده نیست و با نگاهی گذرا به تاریخ هنر شاهد آثاری هستیم که به روایت‌های مختلف به جنگ پرداخته‌اند و این امر حاکی از این موضوع است که هنرمندان در مقام عضوی از جامعه‌، اوضاع جامعه‌شان را منعکس می‌کنند. پژوهش حاضر با هدف تبیین مفهوم جنگ در تابلوهایِ «<em>قحطی</em>» از حسین بهزاد و «<em>تَلی از مردگانِ</em>» از گُویا، و براساس رویکرد بازتاب و در مطالعه‌ای تطبیقی فراهم آمده است؛ نیز طرز نگاه این هنرمندان به جامعه و بازتاب اوضاع اجتماعی را در آثارشان تحلیل کرده است. همچنین در پیِ پاسخ به این پرسش است که وقایعِ اجتماعی چگونه در این آثار تجسد یافته؟ این پژوهش از روش توصیفی‌تحلیلی بهره برده و با جمع‌آوری اطلاعات از منابع کتابخانه‌ای و الکترونیکی، به‌قصدِ تحلیل کیفی داده‌ها، پژوهش مذکور را سامان داده است. جامعه آماری تحقیق، متشکل از آثار دو هنرمند نام‌برده است که از میان آثارشان، دو نمونه به‌صورتِ هدفمند انتخاب شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که هنرمندانِ مزبور توجه خاصی به مشکلات طبقۀ فرودست جامعه داشته‌اند و این، از روحیه دغدغه‌مند ایشان برآمده است؛ و به‌تبعِ چنین نگاهی، آثارشان به‌مثابۀ آینۀ تمام‌نمای اجتماع است. هر دو هنرمند در قبال وقایع جامعه‌شان با حساسیّتی ویژه به بازتاب واقع‌نمایِ متأثر از سُننِ فرهنگی که در متن جامعه در جریان بوده و خود در آن ‌زیسته‌اند، پرداخته‌اند. مشابهت‌های فرمی و محتوایی شکل‌گرفته در این دو اثر، فارغ از احتمالِ اقتباس بهزاد از اثر گُویا در طول سفر سیزده‌ماهه‌اش به پاریس، همچون «توارد» برداشت شده است.    https://artstudiessj.ut.ac.ir/article_105621_4ea04375048c3ba608b2a23130ab1d5a.pdf