نقد و تحلیل عکس «قسمت درجه سه کشتی» از آلفرد استیگلیتز با رویکرد بازتاب ویکتوریا الکساندر

نوع مقاله : نقد و جستار

نویسنده
دانش آموخته کارشناسی ارشد پژوهش هنر، گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای تجسمی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
نوشتار حاضر با تأکید بر نقد جامعه‌شناختی عکس قسمت درجه سه کشتی اثر آلفرد استیگلیتز، به بررسی ابعاد فرمی، محتوایی و اجتماعی این اثر شاخص عکاسی مدرن پرداخته است؛ ازاین‌رو، این پژوهش با تمرکز بر بازنمایی شکاف طبقاتی، مهاجرت و مناسبات قدرت در آغاز قرن بیستم، تلاش دارد نشان دهد که چگونه یک تصویر عکاسانه می‌تواند بازتابی از ساختارهای فرهنگی و اقتصادی جامعه باشد. این نقد با روش کیفی و با بهره‌گیری توأمان از شیوه‌های توصیفی، تحلیلی و تطبیقی، اثر مذکور را بر پایۀ رویکرد بازتاب اجتماعیِ ویکتوریا الکساندر مورد تحلیل قرار داده است. مسئلۀ اصلی نقد آن است که آیا عناصر بصری و ترکیب‌بندی این عکس صرفاً واجد ارزش زیبایی‌شناختی‌اند یا در پسِ آن‌ها مفاهیم نمادین و انتقادی نسبت به جامعۀ سرمایه‌داری و وضعیت مهاجران نهفته است. بر این اساس، هدف تحقیق به چگونگی بازنمایی نابرابری اجتماعی، فاصلۀ طبقاتی و نگاه قدرت در ساختار تصویر مربوط می‌شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که استیگلیتز با بهره‌گیری از زاویۀ دید از بالا، تفکیک فضایی طبقات و سازمان‌دهی دقیق عناصر تصویری، اثری خلق کرده که ضمن برخورداری از ارزش‌های زیباشناختی، بازتابی روشن از تضادهای اجتماعی و فرهنگی جامعۀ آمریکا در عصر مهاجرت گسترده است؛ هرچند نگاه عکاس در برخی موارد، بازتولید نوعی نگاه از بالا به پایین نسبت به مهاجران نیز تلقی می‌شود.
کلیدواژه‌ها